Energiewet
De Energiewet en daarop gebaseerde lagere regelgeving (Energiebesluit en Energieregeling) zijn op 1 januari 2026 grotendeels in werking getreden. Daarnaast is een aantal wijzigingen op de Energiewet in voorbereiding, Deze wijzigingen zijn noodzakelijk vanwege nieuwe richtlijnen vanuit de Europese Unie. Het gaat onder meer om nieuwe bepalingen over energiedelen (de richtlijn Electricity Market Design, EMD) en over invoeding van groen gas en de marktordening voor waterstof (het decarbonisatiepakket van de EU).
Aanpassing codes
Om het flexibele gebruik van het elektriciteitsnet te bevorderen, heeft de ACM in 2025 verschillende codes gewijzigd. De toezichthouder stelde onder meer voorwaarden vast voor het gebruik van de Realtime Interface (RTI), waarmee netbeheerders het invoedingsvermogen van opwek- en opslaginstallaties kunnen aansturen. Dit gaan we bij een aantal bedrijven installeren, onder meer over overbelasting van het net tegen te gaan.
Verder heeft de ACM gewerkt aan een nieuw codebesluit voor maatschappelijk prioriteren, nadat het vorige prioriteringskader door de rechter werd vernietigd. De indeling in drie categorieën blijft gelijk ('congestieverzachters', 'veiligheid' en 'basisbehoeften') alleen heeft de ACM meer maatschappelijke functies toegevoegd. Dit geldt onder meer voor telecom, verkeersveiligheid, openbaar vervoer, afvalstoffenbeheer en collectieve woonvormen. Op dit moment hebben netbeheerders alleen wachtlijsten voor grootverbruikers en worden kleinverbruikers nog steeds aangesloten. Vanaf 1 juli 2026 gaat deze werkwijze veranderen. Het prioriteringskader gaat dan ook voor kleinverbruikers gelden.
De toezichthouder heeft daarnaast besluiten gepubliceerd die het gebruik van Groepstransportovereenkomsten (GTO) en Capaciteitssturingscontracten (CSC) mogelijk maken. Tot slot heeft de ACM de codes aangepast, zodat het Gecontracteerd Transport Vermogen (GTV) van grootverbruikers in congestiegebieden niet langer automatisch meestijgt na een overschrijding.
Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie
De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) treedt waarschijnlijk op 1 juli 2026 in werking en niet op 1 januari jongstleden om gemeenten meer ruimte te bieden het eerste warmteprogramma uiterlijk 31 december 2027 vast te kunnen stellen. Deze wet geeft gemeenten extra instrumenten om wijken uiterlijk in 2050 aardgasvrij te maken. Gemeenten werken hiervoor met een wijkgerichte aanpak, waarin zij per buurt kiezen voor een betaalbaar en duurzaam alternatief voor aardgas. Ook regelt de wet dat de aansluitverplichting voor aardgas kan vervallen.
Wet collectieve warmtevoorziening
De Eerste Kamer heeft in december ingestemd met de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw). De wet bevordert de warmtetransitie en borgt tegelijkertijd de publieke belangen duurzaamheid, leveringszekerheid en betaalbaarheid beter. De Wcw regelt voor warmte de overgang naar een transparantere kostensystematiek, waarbij duidelijker is hoe kosten worden opgebouwd en doorberekend aan klanten. Daarnaast zorgt de wet ervoor dat warmtenetten in publieke handen komen. Voor netwerkbedrijven kan daarbij een rol zijn weggelegd. Daar bereiden we ons op voor. Inwerkingtreding van de volledige wet is voorzien voor 1 januari 2027 maar een beperkt aantal artikelen (waaronder de aanpassing van de toegestane nevenactiviteiten in de Energiewet waarbij infrastructuurbedrijven meer mogelijkheden krijgen op de warmtemarkt) zullen eerder in werking gaan treden.
Aanbestedingsrecht
Voor de energietransitie zijn veel materialen en diensten nodig. Dat betekent dat we op grote schaal moeten inkopen. Daarbij blijft het uitgangspunt dat Enexis de geldende wet- en regelgeving volgt, waaronder het aanbestedingsrecht. In de praktijk kunnen in een beperkt aantal gevallen situaties ontstaan waarin er spanning is tussen het strikt volgen van de wet en de wens om de energietransitie te versnellen. We maken dan weloverwogen keuzes, waarbij we verschillende perspectieven meewegen.