Elke dag werken we aan oplossingen voor de uitdagingen van de energietransitie. Daarvoor ontwikkelen we praktische en schaalbare innovaties voor onze medewerkers en klanten.
Samen met klanten en partners ontdekken we kansen en ideeën en werken deze uit. Onze innovatiestrategie richt zich op drie uitdagingen. Met als doel iedereen toegang te bieden tot betrouwbare, betaalbare duurzame energie.
Uitdaging 1: Hoe stimuleren we andere energiedragers naast elektriciteit?
Duurzame moleculen
We richten ons op alternatieven voor elektriciteit, zoals groene waterstof, warmte en groen gas. Deze alternatieven zijn onmisbaar voor een nieuw en duurzaam energiesysteem. Als netbeheerder zorgen we ervoor dat deze energiedragers een steeds grotere rol gaan spelen in het energiesysteem. We dragen bij aan de groei van het aandeel groen gas en bereiden ons voor op de distributie van waterstof. Denk aan het ontwikkelen van een waterstofpropositie voor bedrijven.
Ook zorgen we ervoor dat steeds meer groen gas wordt ingevoed aan ons bestaande gasnet. Dit onder meer door tweerichtingsverkeer in ons gasnet mogelijk te maken. Voor het transport van aardgas is dit niet nodig, maar voor duurzame gassen wel. Die worden op veel plaatsen in ons net ingevoed en dat vraagt om tweerichtingsverkeer. Hiervoor ontwikkelen we nieuwe componenten, zoals een droger die nodig is om het gas in te kunnen voeden op het gasnet van Gasunie.
Op het gebied van waterstof willen we de samenwerking met de andere netbeheerders intensiveren. Daarvoor kijken we binnen Netbeheer Nederland of we een centrale organisatie voor waterstofdistributie kunnen inrichten.
Uitdaging 2: Hoe kunnen we de bestaande energie-infrastructuur slimmer inzetten om netcongestie te verminderen?
Duurzame bedrijven
We zoeken oplossingen voor de groeiende vraag van bedrijven naar netcapaciteit. De vraag groeit omdat deze klanten hun energievoorziening steeds verder verduurzamen. De grootste uitdaging hierbij is netcongestie. We onderzoeken oplossingen die de vraag naar netcapaciteit afvlakken of verminderen, en die leiden tot een betere spreiding van de netbelasting en een betere afstemming van vraag en aanbod op lokale netten. Ook kijken we naar de rol die andere energiedragers, zoals duurzame gassen, kunnen spelen in de energievoorziening van bedrijven. Tot slot ontwikkelen we innovaties waardoor onze zakelijke klanten flexibeler met energie kunnen omgaan.
Afgelopen jaar hebben we een kansenkaart ontwikkeld die provincies, gemeenten en bedrijven helpt om kansrijke locaties voor energiehubs te vinden. Daarnaast introduceerden we een beheerprotocol voor energiehubs en een nieuwe flexpropositie voor bedrijven. Ook zijn we gestart met een innovatie waarmee we nieuwe bedrijventerreinen mogelijk willen maken in gebieden met netcongestie door middel van het creëren van zogeheten 'greenfield energiehubs' die vrijwel geen ruimte op de bovenliggende elektriciteitsnetten innemen. Dat is mogelijk door slimme lokale afstemming van vraag en aanbod binnen deze e-hubs, die zijn voorzien van eigen energie-opwek- en -opslagassets.
Netbewuste woonwijken
Hoe kunnen we woonwijken verduurzamen en efficiënt omgaan met de schaarse netcapaciteit? In ons toekomstbeeld staat netbewust bouwen centraal. Woonwijken worden decentraal, aanbod gedreven en meer zelfvoorzienend ingericht. Hierbij hoort dat we gebruikers stimuleren om hun eigen opgewekte energie in de wijk te gebruiken.
Voorbeeld van zo’n innovatie is de inzet van seizoensopslag voor energie in woonwijken in het Joule4Joule-programma. Ook ontwikkelen we samen met (markt)partijen oplossingen waarmee klanten huishoudelijke apparaten met een groot piekvermogen netbewust inzetten. Denk aan laadpalen, thuisbatterijen, zonnepanelen en warmtepompen. Hierdoor kunnen we netcongestie in woonwijken voorkomen en de piekbelasting op hogere netten verlagen. We werken in dit kader ook aan innovaties op het gebied van netbewuste nieuwbouw.
We sturen erop aan dat gemeenten en ontwikkelaars netbewuste keuzes maken waarmee we de nodige netcapaciteit drastisch verlagen. We doen dit door bewustwording te creëren over netbewuste nieuwbouw, door toolings te ontwikkelen die inzicht geven in de mogelijkheden en voordelen van netbewust bouwen en door disruptieve oplossingen te onderzoeken zoals congestieverzachtende woonwijken.
We ontwikkelen ook een instrument voor het zogeheten 'autonomous energy grid'. Het 'autonomous energy grid' is een systeem waarin dynamisch, geautomatiseerd en near real time flexibele energiecapaciteit kan worden ontsloten en aangestuurd tussen netbeheerder, marktpartijen en burgers. Op dit moment ontwikkelen we de eerste bouwstenen voor dit systeem. Dit omvat onder andere het delen van sturingssignalen op basis van DALI-data en voorspellingsdata, het aansturen van individuele en gecombineerde assets via leveranciers, en het balanceren van assets op wijkniveau door middel van CSP’s en energiecoöperaties.
De volgende stap is het realiseren van een open systeem waarin meerdere marktpartijen en burgers kunnen deelnemen, en alle flexibele energiecapaciteit kan worden aangemeld en dynamisch ingezet. Hierdoor wordt optimale balancering van het net mogelijk en krijgt energie een eerlijke prijs. Dit vormt een ambitie voor 2030, waarbij we onderweg onderdeeloplossingen implementeren die bijdragen aan de uiteindelijke doelstelling.
Uitdaging 3: Hoe kunnen we het net radicaal sneller verzwaren?
Operatie van de toekomst
Enexis legt jaarlijks veel kilometers aan kabels. Hoe kunnen we dit slimmer, sneller en veiliger doen? Hiervoor zoeken we voortdurend nieuwe oplossingen, samen met collega’s en aannemers. Zo rondden we in 2025 de prijsvraag MS Stekkerbaar af. De winnende prefaboplossing van Prysmian is een extreem soepele kabel met een voorgemonteerde haakse stekker en verbindingsmof. Dankzij deze innovatie konden monteurs tijdens de proefmontage een compactstation sneller én ergonomischer aansluiten. Dit concept gaan we nu verfijnen en testen in onze netwerken. Samen met alle netbeheerders onderzoeken we welke technische varianten het beste passen bij onze verschillende behoeften. Ons doel: zoveel mogelijk standaardiseren, maar wel op een manier die aansluit bij de meest voorkomende situaties.
Het succes van de prijsvraag smaakte naar meer. Samen met Stedin en Alliander lanceerden we LV-NExT: een open proeftuin-challenge, waarmee we de markt wereldwijd opriepen om baanbrekende disruptieve innovaties te ontwikkelen. Daarmee willen we het LS-net tien keer sneller aanleggen. De tot nu toe uitgewerkte ideeën zijn veelbelovend en in 2026 starten we met de eerste proeftuinexperimenten.