Kunnen we het stroomnet ontlasten door hybride warmtepompen op afstand aan te sturen, zonder dat bewoners daar iets van merken? Ja, zo laat een proef in het Drentse Dalen zien. Enexis-innovatiemanager Raymond van Hooijdonk : “Als we dit grootschalig doen, hoeven we het net minder sterk uit te breiden.”
Het elektriciteitsnet raakt steeds voller. We gebruiken meer stroom voor warmtepompen, elektrische auto’s en andere apparaten. Tegelijk leveren zonnepanelen op zonnige dagen veel stroom terug. Het net kan die pieken niet altijd aan. Daarom werken we hard aan uitbreiding. Maar een net dat iedereen altijd onbeperkt kan gebruiken, kost te veel geld, ruimte en tijd. Gelukkig kan het slimmer. Want in het weekend, midden op de dag en ’s nachts is er vaak genoeg ruimte op het net. Door ons stroomgebruik slimmer te spreiden, maken we veel efficiënter gebruik van de capaciteit.
Grote impact op het net
Technologie kan daarbij helpen, blijkt uit de proef bij honderd huishoudens in Dalen. “De bewoners gaven ons toestemming om hun hybride warmtepomp op afstand aan te sturen”, zegt innovatiemanager Raymond van Hooijdonk. “Op piekmomenten hebben we de pompen gedempt of uitgezet. Als het nodig was, nam de gasketel het verwarmen van de woningen over. Het effect was groot: de piekbelasting nam met 10 tot 25 procent af. En minstens zo belangrijk: het had geen invloed op het comfort in de huiskamer en ook nauwelijks op de energierekening.”
Dat zo weinig mensen de knop indrukten,
betekent dat ze vertrouwen hadden.
Ook proeven met laadpalen
De slimme aansturing werkt ook met andere apparatuur, zoals thuisbatterijen en laadpalen. Raymond: “Mensen koppelen hun elektrische auto direct aan de lader als ze thuiskomen van hun werk. Die begint meteen te laden. Dat zorgt voor een grote piek op het stroomnet. Als we dat laden op afstand uitstellen tot ’s nachts, maken we beter gebruik van de beschikbare capaciteit. De bewoner merkt er niets van, zolang de auto ’s ochtends maar is geladen.”
Dezelfde taal spreken
Het op afstand aansturen van elektrische apparatuur zorgt dus voor een efficiënter gebruik van het net. Of het nu gaat om warmtepompen, laadpalen, wasmachines of drogers. “Om netbewust energiegebruik tot een succes te maken, moeten deze apparaten wel aan te sturen zijn en zijn er standaardprotocollen nodig”, zegt Raymond. “In Dalen werkten we samen met Intergas en hun cv-ketels en warmtepompen. Zij hebben daar speciale software voor geschreven. Maar apparaten moeten dezelfde taal spreken om slim samen te werken, van welk merk ze ook zijn.”
Overheid moet voortouw nemen
De overheid heeft daarin een belangrijke taak, aldus Raymond. “Zij kan de regie nemen en duidelijkheid geven door samen met de markt vast te stellen welke standaarden worden gebruikt. De wil is er van beide kanten. Iedereen ziet dat netbewust energiegebruik helpt tegen netcongestie. De inzichten en ervaringen uit de proef in Dalen hebben we gedeeld met het ministerie. Die laten zien wat al mogelijk is en wat nog verder ontwikkeld moet worden.”
Vertrouwen consument nodig
Daarnaast is er ook draagvlak en vertrouwen onder consumenten nodig. “Je moet bewoners goed informeren en de regie altijd bij hen laten. In Dalen konden bewoners zich via een knop tijdelijk afmelden. Die knop is nauwelijks gebruikt, meestal alleen om te controleren of hij echt werkte. Dat zo weinig mensen de knop indrukten, betekent dat ze vertrouwen hadden. Zonder dat vertrouwen lukt netbewust energiegebruik niet.”