Verslag raad van commissarissen

Geopolitieke ontwikkelingen, de energietransitie, digitalisering: de wereld om Enexis heen is volop in beweging. In dit verslag reflecteert de rvc op wat dat betekent voor de bedrijfsstrategie en hoe de organisatie kan anticiperen op de veranderingen. Verder behandelt het verslag de belangrijke financiële- en governance-onderwerpen.

De rvc heeft afgelopen jaar uitgebreid stilgestaan bij alle ontwikkelingen die Enexis raken en wat die mogelijk betekenen voor de strategie van het bedrijf.

Zo veranderen de geopolitieke verhoudingen, en dat heeft een weerslag op de economie in het algemeen en de energievoorziening in het bijzonder. Voor Europa en Nederland wordt het steeds belangijker om energie-onafhankelijk te zijn. Dat heeft invloed op hoe een toekomstbestendig energiesysteem eruit moet zien. Ook heeft de geopolitieke onrust effect op de internationale grondstoffenmarkt, waardoor het goed is om uit voorzorg grotere materiaalvoorraden aan te leggen.

Toekomstbestendig energiesysteem

Hoewel de klimaatambities onder druk lijken te staan, gaat de energietransitie door. Zij het in een telkens wisselend tempo, onder meer door discussies binnen de EU. Het aandeel duurzame energie groeit en daar passen we het net op aan. Maar we hebben ook te maken met wat de Duitsers ‘Dunkelflaute’ noemen: enkele dagen per jaar is er te weinig zon en wind om energie mee op te wekken, juist op momenten dat de vraag hoog is. Regelbaar vermogen uit bijvoorbeeld gas- en biomassacentrales blijft hiervoor nodig. Wat betekent dit voor een toekomstbestendig energiesysteem en voor hoe Enexis omgaat met piekbelasting? Ook de politieke instabiliteit van Nederland maakt het lastig voor de energiesector, die juist gebaat is bij duidelijke keuzes voor de lange termijn.

Voor zowel bedrijven als particulieren zijn er uitdagingen rondom de energietransitie. Zo is het voor bedrijven vaak lastig om snel te verduurzamen door de beperkingen van netcongestie. Daarnaast kampt de Nederlandse industrie met hogere nettarieven dan die in omringende landen, wat een concurrentienadeel oplevert. Voor particulieren komt de betaalbaarheid van energie onder druk te staan door de forse investeringen in de energietransitie. Daarnaast kunnen kleinverbruikers vanaf 1 juli 2026 ook te maken krijgen met wachtlijsten.

Intussen bieden de digitale transitie en de snelle ontwikkeling van AI juist kansen: Enexis krijgt meer mogelijkheden om samen met klanten het elektriciteitsnet flexibeler te benutten. Wel spelen ook hier belangrijke overwegingen. Zoals: waarvoor zet je AI wel en niet in? En wat betekent dit voor het werk van medewerkers?

Weerbaarheid van de organisatie

Die uitdagingen en kansen vragen veel van de weerbaarheid van Enexis. Dit is een belangrijk thema voor de rvc. Hoe kan Enexis snel reageren op veranderende omstandigheden? En hoe gaan we om met grote risico’s van buitenaf, zoals de huidige geopolitieke dreigingen? Kritieke infrastructuur, zoals die voor energie, is kwetsbaar voor reële risico’s op sabotage en cyberaanvallen. Daarom staat specifiek cybersecurity elke keer op de agenda van de rvc. Ook het risicoprofiel van de organisatie is hierop geactualiseerd in 2025.
Bij weerbaarheid gaat het om méér dan dit soort risico’s. Zo is er ook veel druk van buiten op de performance van Enexis. Want hoewel er meer nieuwe infrastructuur bij komt dan ooit, blijven er wachtlijsten voor aansluitingen. Dit zorgt voor werkdruk voor medewerkers, en het is de taak van het management om die beheersbaar te houden.

Strategie 2027-2032

Zich verdiepen in de ontwikkelingen die Enexis raken, dat was voor de rvc afgelopen jaar een eerste stap in de betrokkenheid bij de strategieontwikkeling 2027-2032. Natuurlijk reageert Enexis dagelijks op de veranderende omstandigheden en toegenomen complexiteit van het werkveld, maar voor de langere termijn krijgt dit z’n beslag in de strategie 2027-2032. Deze strategie wordt nu ontwikkeld. Het is voor de rvc belangrijk om hierover al in een vroeg stadium te kunnen meedenken met de raad van bestuur, en zo mede-eigenaar te zijn van de strategie.

Uitbreiding van het net

Een van de toekomstige vraagstukken is de omvang van de investeringen in het bouwen en verzwaren van het elektriciteitsnet. In 2025 heeft Enexis weer een record aan investeringen gedaan. Door de versterkte samenwerking met leveranciers en aannemers lukt het Enexis om het werk aan het elektriciteitsnet te versnellen. Investeringen worden vervroegd en Enexis verwacht volgend jaar een stijging van de netto-investeringen naar ruim € 2 miljard. Met beter plannen en prioriteren op de vestigingen is wellicht nog meer resultaat te behalen. De rvc heeft hier afgelopen jaar over gesproken met de rvb.

Tegelijkertijd moet Enexis nadenken over toekomstige investeringen in de netverzwaring: wat is financierbaar en tot welke hoogte zijn investeringen nog maatschappelijk verantwoord? De druk op het elektriciteitsnet doet zich met name voor op piekmomenten. De piek op dit soort momenten afvlakken, kan ervoor zorgen dat uitbreiding van het net op den duur in mindere mate of niet meer nodig is. Dit valt te bereiken door bijvoorbeeld technische innovaties, het gebruik van batterijen en een flexibelere benutting van de beschikbare capaciteit.

Flexibeler stroomgebruik

De rvc is afgelopen jaar meegenomen in de besluitvorming over het zwaarder belasten van de assets en de eventuele risico’s daarvan. Het is goed dat Enexis binnen veiligheidsnormen de grenzen opzoekt en op slimme manieren het net beter benut. Maar ook aan klantzijde ligt er een opdracht. Enexis wil dat flexibel gebruik van het net de norm wordt. Ondanks de eerste Groepstransportovereenkomst en het 100ste Blokstroomcontract is er onder grootzakelijke klanten nog weinig animo voor de flex-proposities van Enexis. Vraag en aanbod sluiten nog onvoldoende op elkaar aan. Overigens kunnen ook kleinverbruikers netcongestie helpen voorkomen door tijdens piekuren het net te ontlasten.

De rvc heeft hierover gesproken met de rvb. De klanten moeten meer centraal komen te staan. Vragen die aan de orde kwamen waren onder meer welke scenario’s Enexis ontwikkelt om klanten te verleiden tot flexibel gebruik, hoe de organisatie hierin expertise opbouwt en welke aanpak zij hanteert.

Veiligheid

Veilig werken is topprioriteit bij Enexis. De rvc laat zich hierover structureel op de hoogte houden. De stijgende LTIF door lichte ongevallen baart ons enigszins zorgen, al hebben we vertrouwen in de aanpak van de rvb om het aantal incidenten naar beneden te brengen. Speciale aandacht vragen we voor de agressie richting monteurs die op straat aan het werk zijn. Zij krijgen vaker te maken met ‘korte lontjes’ van omwonenden of omstanders. Dat is onacceptabel.

Medewerkers

Enexis slaagt erin voldoende gekwalificeerd personeel te vinden voor de grote opgave die er ligt. In deze krappe arbeidsmarkt is Enexis een aantrekkelijke werkgever, al blijft technisch personeel schaars. Initiatieven van Enexis en de sector om zelf medewerkers op te leiden, ondersteunt de rvc dan ook van harte. De rvc heeft extra waardering voor de inspanningen van Enexis die hebben bijgedragen aan een positievere beeldvorming over kennismigratie bij de politiek en diverse adviesorganen, zoals de Sociaal-Economische Raad. Kennismigranten zijn onmisbaar voor Enexis en via het programma VVIP (Versneld Vakbekwaam Inzetbaar Personeel) kunnen ze snel aan de slag.

Financiën

Enexis is financieel gezond, maar heeft structureel een negatieve cashflow als gevolg van de groeiende investeringsopgave. Dat zal de komende jaren zo blijven. Om de groei in het elektriciteitsnet te kunnen betalen, moet Enexis de komende jaren veel gaan lenen op de kapitaalmarkt. Zo heeft de rvc goedkeuring gegeven aan de uitgifte van € 1,5 miljard aan groene obligaties in 2025, waarmee Enexis nieuwe investeerders kan aantrekken. Om voldoende leningen tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden te blijven krijgen, moet Enexis financieel solide blijven. Met structureel negatieve cashflows is dat een uitdaging.

Het bedrijf heeft de uitgavenbesparingsdoelstelling van € 220 miljoen in de periode 2022-2026, ruimschoots en een jaar eerder dan gepland, gerealiseerd. Letten op de eigen uitgaven is en blijft belangrijk. De genomen maatregelen zijn alleen niet voldoende om de opgave die de energietransitie voor Enexis met zich meebrengt te blijven financieren en de zelfstandigheid van Enexis te waarborgen. Op termijn is er meer eigen kapitaal nodig, en het is verstandig om hiervoor tijdig maatregelen te treffen. In 2025 is in overleg met de aandeelhouders het dividendbeleid aangepast om lange termijn financiering en soliditeit zoveel mogelijk te behouden. Aanpassingen behelzen onder meer de jaarlijkse maximalisatie en indexatie van het dividend (2025 € 100 miljoen).

Governance

Wisselingen rvc

De samenstelling van de rvc bleef gedurende heel 2025 ongewijzigd. Joost van Dijk zal in april 2026 na het aflopen van zijn wettelijke termijn afscheid nemen. De rvc bedankt hem hartelijk voor zijn inzet en betrokkenheid van de afgelopen jaren. Zijn opvolger wordt in de AvA van april 2026 door de rvc voorgedragen voor benoeming, met een positief advies van de Aandeelhouderscommissie en de Centrale Ondernemingsraad. Voorzitter Jos Nijhuis wordt op de komende AvA na een zorgvuldige evaluatie door de Aandeelhouderscommissie met brede steun voorgedragen voor herbenoeming na afloop van zijn eerste periode in april 2026.

Wisselingen rvb

CFO Mariëlle Vogt heeft Enexis afgelopen zomer verlaten. Mariëlle heeft de rol van CFO meer dan uitstekend ingevuld en daarvoor wil de rvc haar enorm bedanken. Marjanne van Ittersum heeft haar per 1 juni 2025 opgevolgd.
Tot onze spijt heeft Jeroen Sanders op 1 maart 2026 Enexis verlaten. Hij werkte ruim 28 jaar voor Enexis en haar voorgangers, waarvan de laatste vijf jaar als CTO. De rvc is Jeroen zeer erkentelijk voor zijn inzet, scherpte en betrokkenheid. Hij kan trots terugkijken op wat hij allemaal heeft bereikt. Niet alleen binnen Enexis, maar ook samen met de andere netbeheerders in (inter)nationaal verband. De procedure voor zijn opvolging is in volle gang.

Functioneren rvc

Afgelopen jaar heeft de rvc zijn functioneren geëvalueerd met behulp van een extern bureau. Hierbij is gekeken of het profiel als geheel en die van de individuele leden aansluit op de fase waarin Enexis verkeert. Onderzocht is onder meer of de rvc voldoende toegevoegde waarde levert, toezicht houdt conform de door de rvc geformuleerde Toezichtsvisie, grote lijnen scheidt van details, of de onderlinge interactie en samenwerking effectief is en of de juiste expertise aanwezig is. Daarnaast heeft de rvc geconstateerd dat er op de thema’s AI, IT en digitalisering meer expertise nodig is. De rvc vindt een rvc van vijf personen voor Enexis het meest effectief. Daarom heeft de rvc het profiel van de opvolger van Anita Arts, die in april 2027 aftreedt na het aflopen van haar wettelijke termijn, aangepast van 'Sociaaleconomisch profiel' naar profiel 'Digitalisering, AI en Medezeggenschap'. Het Sociaaleconomisch profiel zal dan door enkele andere rvc-leden ingevuld worden. Aangezien het gaat om een voordrachtscommissaris, heeft de rvc hierover overlegd met de COR. Verder blijkt uit de evaluatie dat de rvc de rol als werkgever van de rvb goed vervult.

Functioneren rvb

De rvc heeft zowel het functioneren van de rvb als collectief als het functioneren van de individuele bestuurders onderling besproken. Met alle bestuurders is een evaluatiegesprek gehouden. Feedback van ‘direct reports’ is daarin betrokken. De evaluatiegesprekken worden steeds door twee rvc-leden gehouden.
De rvc is overall heel tevreden over het functioneren van de rvb. De punten waarop de rvb gezamenlijk verbetering tot stand kan brengen, worden waar dat kan verwerkt in de strategie of in interne plannen.

Aanwezigheid rvc-leden

We hebben in totaal zes keer samen met de rvb vergaderd. Deze vergaderingen zijn steeds voorafgegaan door een besloten vergadering van de rvc. Onderstaande tabel geeft de aanwezigheidspercentages per commissaris weer vanaf het moment van benoeming in de rvc en de betreffende commissie.

De rvc telt twee vaste commissies: de auditcommissie en de HR-commissie

Auditcommissie

De auditcommissie staat onder voorzitterschap van Els de Groot en heeft Wilma Mansveld en Joost van Dijk als leden. De commissie vergaderde in 2025 zeven keer. Volgens de governance-afspraken namen de externe accountant EY, de directeur finance & control, de manager internal audit & risk en de chief financial officer (CFO) aan alle vergaderingen deel. Vaste onderwerpen op de agenda zijn onder andere financiële- en duurzaamheidsverslaggeving, funding en liquiditeit, kwartaalrapportages van internal audit & risk, fraude-risico-analyse, evaluatie van de externe accountant en ICT- en AI-ontwikkelingen en wetgeving (in het bijzonder NIS2 en AI Act). Daarnaast is gesproken over de voorgenomen acties die leiden tot een verklaring omtrent risico in 2026.

HR-commissie

De HR-commissie (HRC) staat onder voorzitterschap van Anita Arts, met Jos Nijhuis als lid. De commissie vergaderde in 2025 vier keer en bij alle vergaderingen waren ook de CEO en de directeur Human Resources & Facility Management aanwezig. De HRC heeft onder andere de arbeidsvoorwaarden van de bestuurders, talentmanagement, de jaarlijkse rapportage over de medewerkerstevredenheid EMO-onderzoek, integriteit, diversiteit en inclusie besproken. Ook is er afgelopen jaar in de HRC aandacht besteed aan de verzuimanalyse en de in- en uitstroom van medewerkers.

Daarnaast heeft de HRC tot taak om te zorgen voor een voortvarende en zorgvuldige vervulling van de vacatures in de rvb en rvc. Voor de rvb was dat de afgelopen periode aan de orde voor zowel de CFO- als de CTO-functie. Daarvoor wordt een searchbureau ingezet, de HRC betrekt de CEO nauw bij alle stappen, evenals alle anderen die een welomschreven rol hierin hebben.

Aandeelhouders

De rvc heeft regelmatig overleg met de aandeelhouderscommissie (AHC), die de aandeelhouders vertegenwoordigt. In 2025 vergaderde de rvc zes keer met deze commissie.

Medezeggenschap

In 2025 heeft de Centrale Ondernemingsraad na de verkiezingen een nieuwe samenstelling gekregen. De rvc heeft in 2025 zowel met de COR in de 'oude'  als in de nieuwe samenstelling goed kunnen samenwerken. De rvc kijkt uit naar een prettige samenwerking de komende jaren. In twee formele zogeheten artikel 24-vergaderingen sprak de driehoek van rvb, rvc en COR over de verkenningen ten behoeve van de strategie van Enexis voor de periode 2027-2032. Diverse uitdagingen zijn in dat kader besproken, zoals de geopolitieke situatie, duurzaamheid, het vestigingsklimaat (in relatie tot leveringszekerheid en netcongestie), ICT-ontwikkelingen en de arbeidsmarkt. Verder zijn onder meer de profielen voor werving van de CFO, CTO en de nieuwe leden voor de rvc met het dagelijks bestuur van de COR besproken.

Over dit verslag

We hebben de jaarrekening over 2025 met controleverklaring en de duurzaamheidsverklaring met het assurance-rapport, opgesteld door de rvb, uitgebreid besproken. Externe accountant EY was hierbij aanwezig. De accountant controleerde de jaarrekening 2025 en voorzag deze van een goedkeurende controleverklaring. De accountant beoordeelde ook de duurzaamheidsverklaring en voorzag deze van een assurance-rapport. De auditcommissie besprak de jaarrekening en het jaarverslag uitvoerig met de CFO, haar team en de accountant, en voorzag beide documenten van een positief advies. We concluderen dat het verslag voldoet aan de eisen van goed bestuur, transparante verslaglegging en verantwoording, en stellen de AvA voor om de jaarrekening 2025 en het voorstel voor winstbestemming over 2025 goed te keuren. Ook stellen we de AvA voor om decharge te verlenen aan de rvb voor haar beleid en aan ons als rvc voor ons toezicht op het bestuur in het verslagjaar 2025.

Woord van waardering

Ook in 2025 heeft Enexis weer bergen werk verzet. Ondanks de toenemende druk hebben alle medewerkers die buiten of op kantoor werken, leidinggevenden, directeuren, Ondernemingsraden en de COR, en ten slotte de raad van bestuur met veel inzet en toewijding hun werk gedaan en goede resultaten behaald. De rvc spreekt daarvoor haar dank en grote waardering uit. Ook bedanken we de aandeelhouders en andere stakeholders voor hun waardevolle bijdragen en betrokkenheid, en voor het vertrouwen dat zij hebben gesteld in Enexis.

’s-Hertogenbosch, 4 maart 2026

Raad van commissarissen

Jos Nijhuis (voorzitter)

Joost van Dijk (vicevoorzitter)

Anita Arts

Els de Groot

Wilma Mansveld