Digitalisering

Een geavanceerde digitale infrastructuur is essentieel om onze werkzaamheden in de fysieke infrastructuur nauwkeuriger, voorspelbaarder en efficiënter uit te voeren. Met die digitale infrastructuur kunnen we het gebruik van ons net verder optimaliseren en meer werk uitvoeren tegen lagere kosten en met minder risico’s. Daarom zet Enexis fors in op de toepassing van nieuwe digitale technologieën.

De digitalisering betekent een fundamentele verandering in hoe we denken, werken en waarde creëren. Het vraagt om innoveren, samenwerken en voortdurend verbeteren in alle lagen van de organisatie. Een essentiële stap was het opzetten van de afdeling Digital, een fusie tussen de voormalige afdelingen ICT en Data & Digitalisering. Hierdoor sturen we de digitalisering nu centraal aan. Dat is een belangrijke voorwaarde voor een effectieve en daadkrachtige digitale organisatie.

Data

Hoogwaardige data zijn essentieel voor de huidige én toekomstige bedrijfsvoering. Digitalisering draait niet alleen om data verzamelen, maar vooral om hoe we die data gebruiken om beslissingen te nemen, bedrijfsprocessen te ondersteunen en klanten zo goed mogelijk te bedienen. Ook wordt het steeds belangrijker om - binnen de wettelijke richtlijnen -  data te delen met klanten, overheden en partners in de energietransitie.

Technologieën

Digitalisering beslaat bij Enexis verschillende technieken en technologieën. Met een hoofdrol voor Artificiële Intelligentie (AI) en Extended Reality (XR).

Artificiële Intelligentie (AI)

De snelle ontwikkeling van AI verandert de manier waarop we werken ingrijpend. Daarom bieden we onze collega’s handvatten om hiermee aan de slag te gaan. Zo hebben we zo’n 1.700 collega’s getraind in het gebruik van AI. De ervaringen zijn positief, vooral collega’s op kantoor zetten AI steeds meer in voor hun werk. Maandelijks gebruiken 3.500 collega’s Enexis Chat, ons afgeschermde, interne alternatief voor ChatGPT.

Door de inzet van complexe algoritmen kunnen we dingen doen die we eerst niet konden. We doen nieuwe inzichten op, waarmee we betere besluiten kunnen nemen. Daarmee maken we ons werk effectiever en efficiënter. Zo is de inzet van AI op de volgende manieren waardevol voor ons:

• We voorkomen schade aan onze kabels en leidingen door graafwerkzaamheden van derden. Daartoe maken we jaarlijks 350.000 inschattingen van de risico's van graafwerkzaamheden door anderen voor onze assets.

• We voorspellen de piekmomenten op drukke plekken in het net. Dat zorgt ervoor zorgt dat we meer gecontroleerd congestiemanagement kunnen doen. Hiervoor maken we ruim 1.500 prognoses per dag.

• We automatiseren terugkerende processen steeds verder, zoals de verwerking van facturen. Ook zetten we AI in om te controleren of aanvragen compleet zijn, bijvoorbeeld bij maatschappelijk prioriteren.

Enexis zet AI verantwoord en veilig in. Momenteel hebben we 33 AI-systemen in gebruik. Voor deze systemen is een risico-inschatting gemaakt volgens de Europese AI-verordening. Daarnaast hebben we dit jaar voor AI Ethics een Adviescommissie Digitale Ethiek opgericht en stelden we een ethiekofficer aan. Zo zorgen we ervoor dat we onze digitale toepassingen verantwoord inzetten.

Extended Reality (XR)

Voor Enexis is XR een krachtig middel om de digitale en fysieke wereld samen te brengen. Bij XR gaat het om technologieën als virtual reality (VR), augmented reality (AR) en mixed reality (MR), bedoeld om digitale informatie te ervaren en gebruiken in de fysieke wereld. Dit biedt enorme mogelijkheden voor zowel medewerkers als klanten. In 2025 hebben veel medewerkers hun eerste ervaring met XR opgedaan. Bijvoorbeeld met het nieuwe leermiddel VR-netverkenning. Hierbij krijgen nieuwe medewerkers een virtuele rondleiding en doen ze zo sneller kennis op van de netcomponenten. Daarnaast is er een VR-module ontwikkeld in samenwerking met HSE. Met die module beleven medewerkers de impact van een kortsluiting op een veilige manier, zodat ze de veiligheid van het werk in de praktijk kunnen verbeteren.

Om te voldoen aan de groeiende vraag naar XR-producten en leeroplossingen, is een speciaal XR-team opgericht met medewerkers van verschillende afdelingen. Dit expertiseteam werkt aan nieuwe leermiddelen en innovaties voor onze medewerkers en andere belanghebbenden. Het XR-team heeft inmiddels de eerste stappen gezet voor een nauwe samenwerking met andere netbeheerders om ervaringen en producten sectorbreed te delen. Enexis blijft de komende tijd investeren in XR-producten en leeroplossingen, zodat we deze steeds breder in de organisatie kunnen toepassen.

Samenwerking met andere netbeheerders

De uitdagingen van de energietransitie pakken we zoveel mogelijk aan samen met de andere regionale netbeheerders en TenneT. Uitwisseling van data en informatie is hierbij cruciaal. Daarom ontwikkelen we de komende jaren steeds meer dataproducten om gezamenlijk te gebruiken. Een voorbeeld zijn de landelijke capaciteitskaarten <link>. De komende jaren breiden we deze kaarten verder uit met transportcapaciteit, wachtrij-informatie, aangevraagd vermogen en net-uitbreidingsplannen.

Ook zet Enexis flinke stappen in robotica. Stedin, Gasunie, Alliander en Enexis hebben een gezamenlijk Roboticalab opgezet, waar we slimme robotica-oplossingen ontwikkelen voor herhalende en risicovolle taken. Door deze automatisering vergroten we de veiligheid van onze technici, werken we efficiënter en effectiever en versnellen we de energietransitie. Een actueel voorbeeld is de ontwikkeling van een robothond die getraind is om gaslekken op te sporen.

Digitale weerbaarheid

Wereldwijd nemen cyberdreigingen al jaren toe. Tegelijkertijd verandert het digitale landschap binnen én buiten Enexis snel en wordt dit steeds complexer. En omdat digitalisering een sleutelrol speelt in de energietransitie, staat digitale weerbaarheid hoog op de agenda. Daarom hebben wij in 2025 de verschillende weerbaarheidsdisciplines binnen Digital samengevoegd in het Digital Resilience Center.

Met een integrale en proactieve aanpak verhogen wij de digitale weerbaarheid van onze medewerkers, technologie en processen. Dit volgt uit de sectorstrategie weerbaarheid. Hierbij staan secure-by-design en een moderne aanpak voor cyberdetectie en response voorop. Een belangrijk actueel vraagstuk is hoe we minder afhankelijk kunnen worden van grote Amerikaanse techbedrijven.

Digitale volwassenheid

Deze veranderingen die op ons afkomen vragen dat we nieuwe vaardigheden aanleren en oog hebben voor elkaar. Samen bouwen we aan een digitaal volwassen organisatie die klaar is voor de toekomst, een organisatie die duurzaamheid en technologie integreert voor onze klanten en de maatschappij. In december voerden we een zogeheten Digital fit scan uit onder alle medewerkers om te onderzoeken hoe de organisatie ervoor staat.