S3 Getroffen gemeenschappen

Het werk aan onze energienetten kan zorgen voor schadelijke en/of gevaarlijke situaties. Als gevolg van onze werkzaamheden of door falende bedrijfsmiddelen of materiaalfouten kunnen ernstige veiligheidsrisico’s ontstaan voor omwonenden, omstanders of andere personen in de publieke ruimte. In ons veiligheidsbeleid hebben we hier uitgebreid aandacht voor.

Het distribueren van en werken met elektrische spanning en aard- en groengas dat onder druk staat brengt veiligheidsrisico’s met zich mee, ook voor de omgeving. In ons veiligheidsbeleid maken we onderscheid tussen de veiligheid voor de omgeving tijdens de operationele fase en de veiligheid als de werkzaamheden zijn afgerond: de beheersfase. Ons veiligheidsbeleid voor medewerkers en (onder)aannemers draagt ook bij aan een veilige publieke ruimte. Meer informatie hierover staat in ‘S1 Eigen personeel’ en ‘S2 Werknemers in de waardeketen’.

Social

Impact, Risico of Kans

Waardeketen

Tijdshorizon

Materieel thema

Economische, sociale en culturele rechten van gemeenschappen
Publieke veiligheid en gezondheid

Potentiële negatieve impact: Door bedrijfsactiviteiten van Enexis of haar onderaannemers kunnen schadelijke en/of gevaarlijke situaties voor de volksgezondheid en/of -veiligheid ontstaan.

Een veilig energienet voor iedereen

Het werk aan onze energienetten kan zorgen voor schadelijke en/of gevaarlijke situaties. Als gevolg van onze werkzaamheden, door falende bedrijfsmiddelen of materiaalfouten kunnen ernstige veiligheidsrisico’s ontstaan voor omwonenden, omstanders of andere personen in de publieke ruimte. (ESRS S3 SBM-3 par. 9(a))De negatieve impact kan plaatsvinden als gevolg van eigen werkzaamheden maar ook in de waardeketen wanneer het werk wordt uitgevoerd door (onder)aannemers.

Ook wanneer we geen werkzaamheden uitvoeren, bestaat er een risico op schadelijke en/of gevaarlijke situaties in de publieke ruimte. Dit is bijvoorbeeld het geval bij (onbedoeld) vandalisme, bij falende bedrijfsmiddelen door veroudering van kabels of leidingen en bij graafwerkzaamheden waarbij kabels of leidingen worden geraakt. De negatieve impacts ontstaan voornamelijk binnen onze eigen operaties en zijn het gevolg van individuele incidenten. (ESRS S3 para 8(a)) Uit het incidentenregister blijkt dat er geen sprake is van wijdverbreide of systematische impacts. (ESRS S3 SBM-3 par. 9(b))

Veilig werken heeft de hoogste prioriteit binnen Enexis en vormt een essentieel onderdeel van onze strategie. Door aandacht te hebben voor veilig werken door werknemers en aannemers, bevorderen we ook de veiligheid van omstanders. Naast dit strategische doel heeft Enexis ook specifiek beleid om de veiligheid van omstanders te waarborgen. (ESRS S3 SBM-3 par. 7; 8(a))

Beleid voor een veilige publieke ruimte  

Bij het uitvoeren van onze werkzaamheden staat veiligheid voorop. We nemen standaard voorzorgsmaatregelen om de veiligheid van omstanders te waarborgen.(ESRS 2 MDR-P para 65(a)(e)) Deze zijn onderdeel van ons uitvoeringsbeleid. 

Operationele fase

Tijdens de operationele fase zorgen we ervoor dat onze medewerkers veilig werken, zie 'Veiligheid en gezondheid'. Daarnaast scheiden we onze werkzaamheden op een passende manier van de openbare ruimte. Hierbij volgen we de geldende wet- en regelgeving.(ESRS 2 MDR-P para 65(d)) Die bepaalt onder meer het correct gebruik van dranghekken, het veilig afdekken van werklocaties en gaten in de weg, en het aanbrengen van signalering.(ESRS S3 32a;35;38; ESRS 2 MDR-A 68a;68b;68c)

Beheersfase

Tijdens de beheersfase garanderen we met verschillende maatregelen de veiligheid in de openbare ruimte. Vanuit het reguliere onderhoud, gebaseerd op onder andere normen en wet- en regelgeving, monitoren we het net. We registreren (potentieel) gevaarlijke afwijkingen of storingen in het net. Zo nodig nemen we aanvullende beheersmaatregelen zoals extra onderhoud, modificatie en (preventieve) vervanging van componenten. Voor bestaande bedrijfsmiddelen nemen we daarnaast diverse maatregelen om het publiek niet direct in contact te laten komen met de risico’s van transport van elektriciteit en gas. Denk aan fysieke beveiliging, zoals sloten, hekwerk en behuizing, maar ook aan een minimale diepteligging of de afdekking van kabels en leidingen.(ESRS 2 MDR-P 65(a)(b); ESRS S3 32a;35;38; ESRS 2 MDR-A 68a;68b;68c))

Het veiligheidsbeleid tijdens de operationele fase is de verantwoordelijkheid van de afdelingen Health, Safety en Environment (HSE) en Operations. Tijdens de beheersfase ligt die verantwoordelijkheid bij de afdeling Asset Management.(ESRS 2 MDR-P para 65(c)) Het beleid ziet toe op alle geïdentificeerde getroffen gemeenschappen.(ESRS S3 para 14)

Overleggen met getroffen gemeenschappen  

We erkennen het belang van overleg met omwonenden en omstanders in de buurt van onze activa, maar onderhouden met deze stakeholders geen structureel contact over de daadwerkelijke en potentiële impacts en de maatregelen om deze te beperken.(ESRS S3 para 21, 24)

In aanloop naar en tijdens de geplande werkzaamheden communiceren we wel met huishoudens in de buurt.(ESRS S3-2 21(a)) Deze communicatie is bedoeld om omwonenden te informeren over onze werkzaamheden. Zijn er klachten, storingen of incidenten, dan kunnen zij terecht bij onze klantenservice of bij de omgevingsmanager van het project. Deze informatie maken we kenbaar in een brief naar omwonenden. Zie voor het proces rondom onze klantenservice hoofdstuk S4 Consumenten en eindgebruikers.(ESRS S3 para 27(b))

Incidenten voorkomen en herstellen

We hechten veel waarde aan de publieke veiligheid van de gas- en elektriciteitsdistributie. We meten de impact op de publieke veiligheid met de KPI's Publieke veiligheid Gas en Publieke veiligheid Elektriciteit.(ESRS 2 MDR-M 75) Beide bestaan uit meerdere onderdelen, met per onderdeel bijbehorende metingen die worden afgezet tegen doelstellingen en signaalwaarden. Naast incidenten met omstanders meten de KPI’s ook incidenten die hebben geleid tot omgevingsschade. We nemen alleen incidenten op vanuit onze eigen activa of het net die effect hebben op het publiek. Incidenten zoals het vallen van omstanders in een door ons gegraven kuil of letselschade aan personen die moedwillig activa ontvreemden of vernielen, vallen buiten de scope van deze KPI.(ESRS S3 32d; ESRS 2 MDR-M 77a; MDR-T 80c;80f)  Enexis houdt incidentenregisters bij waarin alle incidenten (zowel voor gas als voor elektriciteit) worden geregistreerd. Deze incidentenregisters vormt de basis voor de KPI. Voor gas is daarnaast een landelijk proces afgesproken met toezichthouder SodM (Staats toezicht op de Mijnen) waarbij relevante gasincidenten door Enexis aan SodM worden gemeld.

Onze inzet is zodanig dat we streven naar nul ongevallen van welke aard dan ook. Echter zijn ongevallen niet altijd te voorkomen en daarom hanteren we voor bepaalde categorieën een streefcijfer. Voorop staat dat voor dodelijke ongevallen of ongevallen met zeer ernstig effect dit streefcijfer nul is. Voor incidenten met een ernstig effect is het streven maximaal twee. Voor incidenten met een matig of behoorlijk effect streven we naar maximaal vier.(MDR-T para 80(a)(b)(c)) Dit zijn jaarlijkse doelen en hebben daarom geen basisjaar of basiswaarde.(MDR-T para 80(d)(e)) De doelstellingen zijn van toepassing op gas en elektriciteit afzonderlijk (niet op het totaal van beide) en zijn gebaseerd op de effectindeling van de risicomatrix van Enexis.

Sinds 2018 hebben er geen incidenten plaatsgevonden met een ernstig of zeer ernstig effect. In 2025 waren er 2 incidenten met een matig of behoorlijk effect. De definities van de verschillende categorieën zijn toegelicht onder de tabel. (ESRS MDR-T 80(j))

2025

2024

Publieke veiligheid 1

Gas

Elektriciteit

Gas

Elektriciteit

Aantal incidenten met een matig of behoorlijk effect 2 ≤ 4

1

1

0

1

Aantal incidenten met een ernstig effect 3 ≤ 2

0

0

0

0

Aantal incidenten met een zeer ernstig effect 4 =0

0

0

0

0

1De doelstellingen zijn van toepassing op Gas en Elektriciteit afzonderlijk (niet op het totaal van beide)
2Matig of behoorlijk effect: ongeval met EHBO of behandeling door medisch personeel (slachtoffer(s) onder het publiek), of omgevingsschade tussen € 10.000 en € 1 miljoen.
3Ernstig effect: ongeval met ernstig (blijvend) letsel (slachtoffer(s) onder het publiek), of omgevingsschade tussen € 1 miljoen en € 10 miljoen.
4Zeer ernstig effect: ongeval met één of meerdere doden (slachtoffer(s) onder het publiek), of omgevingsschade ˃ € 10 miljoen.

Evalueren en beleid aanscherpen

Enexis monitort de incidenten en eventuele trends die daaruit naar voren komen. Wanneer er incidenten of ingrijpende bijna-incidenten plaatsvinden, wordt geëvalueerd of aanpassing van het veiligheidsbeleid noodzakelijk is.(MDR-T 80(d); ESRS S3 para 32) Is dit het geval, dan nemen we aanvullende maatregelen op in het beleid.(ESRS S3 33a;33b) De in het voorgaande jaar toegelichte beleidsmaatregelen gelden ook in 2025 nog steeds (zie paragraven hierboven). De maatregelen worden jaarlijks gemonitord via de KPI incidenten met omstanders. Er is in 2025 geen aanleiding om deze maatregelen of het bijbehorende beleid te herzien(ESRS 2 MDR-M 68e).

Incidenten melden en schade compenseren

Wanneer een omstander door ons (letsel)schade ondervindt, kan deze via onze klantenservice een (letsel)schadeclaim indienen. Bij letselschade en omvangrijke en/of complexe materiaalschade wordt samen met een schade-expert bepaald of Enexis aansprakelijk is en wat de eventuele compensatie moet zijn. Onze afdeling Klachten & Claims onderhoudt het contact met de omstander en coördineert de verdere afhandeling. We vinden het belangrijk dat onze monteurs correct handelen bij incidenten met omstanders. Daarom zijn we in 2025 een campagne gestart om het bewustzijn onder onze monteurs te vergroten. Meerdere teams volgden een training over het correct handelen bij een incident. Deze door Enexis ontwikkelde training behandelt de stappen die monteurs moeten nemen bij incidenten, zoals het verlenen van eerste hulp en het informeren van omstanders dat ze (letsel)schade kunnen melden bij onze klantenservice. Daarnaast is een toolbox ontworpen waarin communicatie met de klant (zowel bij een incident als zonder incident) centraal staat.(ESRS S3 27a; 27b;32b;33c; ESRS MDR-A 68d)