Werken aan veiligheid en gezondheid

Ons beleid

In ons inkoopbeleid hebben we aandacht voor de veiligheid en gezondheid van werknemers in de waardeketen. Ons MVI-beleid (maatschappelijk verantwoord inkopen) en de Gedragscode Leveranciers zijn onderdeel van ons inkoopbeleid (zie G1-2 voor verdere toelichting). Beide documenten bevatten bepalingen die toezien op veiligheid en gezondheid.  Daarnaast kunnen we bij Europese aanbestedingen additionele eisen en/of gunningscriteria hanteren die specifiek toezien op veiligheid en gezondheid.  Het inkoopbeleid is de verantwoordelijkheid van de directeur inkoop.   ^{(ESRS 2 par. 65a, b & c en ESRS S2-1 par. 14)}Alle betrokken stakeholders beschikken via onze website over ons MVI-beleid en de gedragscode leveranciers; leveranciers en partners zijn essentieel voor de uitvoering van dit beleid. ^{(ESRS 2 par. 65 f)}

De gedragscode voor leveranciers is verwerkt in de algemene inkoopvoorwaarden of wordt als separaat document benoemd wanneer de inkoopvoorwaarden niet van toepassing zijn (Europese Aanbestedingen). In dat laatste geval moet de leverancier akkoord gaan met de toepassing ervan.^{(ESRS S2-1 par. 16)} De gedragscode bevat bepalingen voor het respecteren van mensenrechten en arbeidsrechten van werknemers en eist van leveranciers dat de werkcondities voldoen aan alle (supra)nationale wet- en regelgeving en van toepassing zijnde cao(’s). ^{(ESRS S2-1 par. 14, 16 en 17).} In 2025 hebben wij onze gedragscode voor leveranciers aangescherpt. De code bevat nu ook expliciete verboden op kinderarbeid, mensenhandel en gedwongen arbeid, en behandelt ook milieuaspecten. ^{(ESRS S2-1 par. 18 )}Bij één van onze leveranciers is in 2025 aantoonbaar sprake geweest van het niet naleven van de UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP’s). De impact betreft een aantal medewerkers bij een tier-2-leverancier aan wie een wettelijk loon is uitgekeerd dat niet voldeed aan een leefbaar loon. Deze upstream tussenpartij heeft inmiddels een verbeterplan opgesteld in lijn met nationale wetgeving.  ^{(ESRS 2 par. 65a en S2-1 par. 19)} Naar een passende monitoring van dit verbeterplan wordt nog gekeken. 

We onderschrijven de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties en de Fundamentele Principes en Rechten op het Werk van de International Labour Organization (ILO). Zowel het MVI-beleid als de gedragscode heeft betrekking op de werknemers in de waardeketen en bevat elementen die aansluiten bij de VN-richtlijnen voor mensenrechten en bedrijfsleven, de genoemde ILO-verklaring en de OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen.^{(ESRS 2 par. 65d & e)}

OVERLEG EN INTERACTIE

We erkennen dat het belangrijk is om te overleggen met werknemers in de waardeketen over de impact van ons werk, maar hierover hebben we momenteel geen direct contact. ^{(ESRS S2-2 par. 20, 22a, 22b en 22e, 24)}Er is wel interactie in de volgende gevallen:

• Aanbestedingstrajecten met (potentiële) leveranciers.

• Het opstellen van nieuwe contracten en contractverlengingen (incidenteel, gemiddeld eens per 4-8 jaar).

• Structureel regulier overleg (doorlopend). In deze operationele en strategische besprekingen kunnen ook veiligheid en arbeidsomstandigheden besproken worden.

• Reguliere evaluaties (periodiek), denk aan beoordelingen en gesprekken met een focus op naleving van contractuele afspraken en veiligheidsstandaarden.

• Veiligheidsincidenten (incidenteel). Dit betreft communicatie met betrokken partijen met een focus op incidentanalyse en preventieve maatregelen. ^{(ESRS S2-2 par. 20 en 22b)}

Binnen onze organisatie ligt de operationele verantwoordelijkheid om deze overleggen te voeren bij contractmanagement aannemerij (voor de aannemers) en voor de netcomponenten gezamenlijk bij Supply Chain Management, Asset Management en Inkoop. ^{(ESRS S2-2 par. 22c)}

We hebben nog geen algemeen geformaliseerd proces om met werknemers in de waardeketen te overleggen en om specifieke inzichten te krijgen rondom kwetsbare werknemers. In het kader van de CSDDD willen we een werkwijze ontwikkelen om de effectiviteit van interacties te beoordelen en verbeteren. ^{(ESRS S2-2 par. 23 en 24)}

Herstelprocessen

Onze afdeling HSE wordt geïnformeerd over incidenten en ongevallen met werknemers van aannemerijpartners en is betrokken bij de afhandeling. Soms vindt gezamenlijk onderzoek plaats. Deze processen zijn geïntegreerd in de contractmanagementgesprekken en in onze primaire organisatie. HSE bespreekt de situatie met de aannemer, met als doel herstel te bieden en maatregelen te nemen om herhaling te voorkomen. Regelmatig analyseren we (trends in) incidenten bij aannemers om de effectiviteit van deze processen te waarborgen. Voor werknemers van netcomponentenleveranciers hebben we naast de structurele reguliere gesprekken met de leveranciers, geen specifieke herstelprocessen. De verwachting is dat dit verandert met de komst en verdere implementatie van de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). ^{(ESRS S2-3 par. 25 en 27a - d)}

In 2025 openden wij ons Klachtenloket Misstanden in de keten (klachtenindeketen@enexis.nl) waarin leveranciers en hun medewerkers hun zorgen over een mogelijke schending van mensen-, arbeids- en/of milieurechten kunnen uiten^{(ESRS S2-3 par. 27b/c)}. Via dit kanaal zijn er in 2025 geen klachten binnengekomen.

Naast het klachtenkanaal kunnen werknemers van aannemerijpartners hun zorgen of behoeften kenbaar maken tijdens het dagelijkse contact, bijvoorbeeld tijdens werkplekbezoeken. We evalueren momenteel niet of werknemers in de waardeketen bekend zijn met en vertrouwen hebben in de structuren en processen om hun zorgen of behoeften kenbaar te maken.^{(ESRS S2-3 par. 28 )}

Voor veiligheidsincidenten met werknemers van aannemerijpartners hebben we specifieke maatregelen genomen (zie hieronder) om het incident te melden. We hebben ook een klokkenluidersregeling en de Wet bescherming klokkenluiders is van toepassing in Nederland. ^{(ESRS S2-3 par. 28)}

Onze maatregelen

Als onderdeel van voortdurende verbetering kijken we welke maatregelen nodig en passend zijn als er een negatieve impact is op werknemers in de waardeketen. De maatregelen hangen af van de ernst van de impact. ^{(ESRS S2-4 par. 30, 32 en 33)} Voor werknemers van componentenleveranciers lopen er naast algemene eisen die zien op veiligheid en gezondheid momenteel geen aanvullende maatregelen om negatieve impact te voorkomen. ^{(ESRS S2-4 par. 30 en 32, ESRS 2 MDR-A 62)} Dit ligt anders bij werknemers van aannemerijpartners, inclusief hun onderaannemers, tijdelijke krachten en zzp’ers. Voor hen nemen we maatregelen op basis van veiligheidsbepalingen in wet- en regelgeving, cao’s en gangbare maatregelen in de sector. Voorbeelden van maatregelen:

• Voor we met een partner in zee gaan, controleren we de veiligheidscertificering. Zonder die certificering laten we geen werk uitvoeren. We verwerken ook de vervaldatum in onze systemen. Op het moment dat een certificaat vervalt, krijgen we daarvan een bericht en nemen we contact op met de aannemer.

• We werken alleen met partners die minimaal trede 3 scoren op de NEN-veiligheidscultuurladder. Dit instrument stimuleert veiligheidsbewustzijn en meet bewust veilig handelen in organisaties.

• We stimuleren spanningsloos en gasloos werken om veiligheidsrisico’s te verminderen.

• We analyseren continu het risico op onveilige situaties in de elektriciteits- en gasnetten. We hanteren een onderhouds- en vervangingsbeleid om de kans op onveilige situaties voor werknemers van aannemers (en anderen) zoveel mogelijk te beperken.

Veiligheid is al jaren een materieel onderwerp in de sector. Daarom hebben we de capaciteit hiervoor op orde (in de vorm van onze HSE-afdeling) en zijn er naar verwachting op korte en middellange termijn geen significante investeringen nodig in capaciteitsvergroting of in de samenwerkingen met andere partijen. Noodzakelijke maatregelen om herstel te bieden of te faciliteren, nemen we wanneer nodig op case-by-case basis en zijn afhankelijk van de ernst van een veiligheidsincident. ^{(ESRS S2-4 par. 30 en 32b)}Sectorbreed nemen we initiatieven op het gebied van gezondheid, werkdruk en ergonomie. ^{(ESRS S2-4 par. 33 en 38)}Eind 2024 haalde Enexis trede 4 van de veiligheidsladder wat ook inhoud dat je naar veiligheid in je keten kijkt. Deze score is ook voor 2025 van toepassing. 

Onze doelen

Elk ongeval is er één teveel, ook bij onze aannemerijpartners. ^(80e)We meten de effectiviteit van veiligheidsmaatregelen voor eigen personeel (zie ook S1) en werknemers van aannemerijpartners en andere contractpartners aan de hand van het aantal ernstige incidenten, het aantal ongevallen met verzuim en de Lost Time Injury Frequency (LTIF). De LTIF wordt berekent door het aantal incidenten met verzuim (minimaal 24 uur volledig verzuim, exclusief ongevallen in woon-werkverkeer) te delen door het aantal gewerkte uren en vervolgens te vermenigvuldigen met 1 miljoen. Het aantal gewerkte uren betreffen de geregistreerde uren van aannemers ^{(ESRS 2 MDR-M 77a)}. De afdeling HSE analyseert alle meldingen en rapporteert hierover aan de rvb. Ook de rvc bespreekt periodiek de rapportage. ^{(ESRS 2 MDR-T 75a – 80d). ESRS 2 MDR M 75 / 77 a-b / ESRS 2 par. 68e en ESRS S2-4 par. 30 en 32d)}

De LTIF is een gestandaardiseerde wijze om de veiligheidsprestatie van een werkplek te berekenen. Een lagere LTIF betekent dat de veiligheid is toegenomen. Enexis streeft naar nul ongevallen. Echter de praktijk is dat we niet alle risico’s voor ongevallen volledig weg kunnen nemen. Enexis streeft voor werknemers van aannemers naar een LTIF die duurzaam onder de 2 ligt ^(80a,b,c); dit betekent minder dan 2 incidenten met verzuim per 1 miljoen gewerkte uren. ^(80b).De hoogte van ons doel is vastgesteld op basis van historische cijfers ^{(ESRS 2 MDR-T 80f)}.

Deze doelstelling hebben we zelfstandig vastgesteld, zonder overleg met aannemers. ^(80h) We hebben in 2025 onze doelstelling niet gehaald. 'De LTIF contractors kwam hoger uit dan in 2024. Dit komt voornamelijk door meer incidenten met beperkt letsel, zoals vallen en beknellingen. De aandacht voor veiligheid zetten we de komende jaren onverminderd voort.

We vergelijken onze prestaties met die van andere, vergelijkbare bedrijven. Gemelde ongevallen en zogenoemde SAVE-meldingen (bijna-ongevallen) worden altijd onderzocht om eventuele lessen of verbeteringen te identificeren voor zowel onszelf als de aannemer. ^{(ESRS S2-5 par. 42)} Ondanks alle maatregelen zijn ongevallen nooit volledig te voorkomen.